Bóng đá lâu nay có cuộc bàn “siêu sao nuôi cả hệ thống”. Từng có fan Lưu Tường nói anh nuôi Cục Thể thao Thượng Hải, thực ra không sát, bởi Cục Thể thao Thượng Hải thuộc chính quyền, dựa vào ngân sách. Nhưng câu ấy đặt lên Ronaldo lại khớp đến lạ: không phải đội tuyển Bồ Đào Nha cần Ronaldo ra sân, mà bóng đá Bồ Đào Nha phụ thuộc Ronaldo trên mọi mặt để sống và phát triển.
Liên đoàn bóng đá Bồ Đào Nha là tổ chức dân sự thuần túy, không có ngân sách nhà nước đỡ đáy. Huyết mạch phát triển hơn hai mươi năm gần như nắm chặt trong tay Ronaldo. Ngay từ sau World Cup, Ronaldo đã nảy ý rút khỏi đội tuyển, nhưng lần nào cũng chọn ở lại. Gốc rễ là liên đoàn và đội tuyển phụ thuộc cực độ vào lượng truy cập, tài trợ và sự chú ý của ông, không dám để hạt nhân này hạ màn.
Đóng góp của Ronaldo cho Bồ Đào Nha chưa bao giờ chỉ là bàn thắng và chức vô địch trên sân, còn có công đỡ đáy ngoài sân không ai sánh được. Thời dịch bóng đá nguội lạnh, vé và doanh thu thương mại rơi thẳng đứng, liên đoàn đứt dòng tiền, thậm chí không đủ sức lo phí dự World Cup trẻ, mạch kế thừa đào tạo trẻ của đội suýt đứt. Lúc nguy, chính Ronaldo móc túi, lấy công ty cá nhân tài trợ ba lứa cầu thủ trẻ ra quân. Những trụ cột đương thời như Leao, Vitinha, Goncalo Ramos, Mendes đều được ông nâng đỡ, nhờ đó bước lên sân khấu quốc tế và vào các đội lớn châu Âu.
Về thương mại, Ronaldo càng là mỏ neo của bóng đá Bồ Đào Nha. Bồ Đào Nha chỉ chừng mười triệu dân, fan mạng xã hội của đội tuyển vượt 25 triệu, đứng vững thứ hai thế giới, đè Argentina, Pháp và các cường quốc bóng đá khác. Thị trường Trung Quốc rất điển hình: phí Luckin Coffee ký đội tuyển Bồ Đào Nha vượt xa nhà vô địch World Cup Tây Ban Nha. Thương hiệu nhìn tới chưa bao giờ là bề dày của đội, mà là lượng truy cập đỉnh và giá trị thương mại mà Ronaldo tự mang theo.
Trên sân, sự hy sinh của Ronaldo còn khiến người ta xúc động hơn. World Cup 2014, đang độ đỉnh ông mang chấn thương nặng. Bác sĩ Real Madrid nói rõ nên nghỉ dưỡng thương hai tháng. Lúc ấy bóng đá Bồ Đào Nha đang giai đoạn chuyển giao, đội hình mỏng, đồng đội thực lực bình thường, vô địch không chút hy vọng, Ronaldo vẫn ra quân mang thương, quấn băng một mình chiến. Trận ra sân mang thương ấy khiến trạng thái thi đấu của ông trượt một nhịp không đảo ngược. Dù vậy ông vẫn lấy thực lực hàng đầu chống đỡ đội.
Hơn hai mươi năm bám trụ, Ronaldo phá lời nguyền trăm năm Bồ Đào Nha không có danh hiệu lớn, giành Euro và Nations League, hơn nữa một mình kéo Bồ Đào Nha từ đội yếu hạng hai châu Âu lên hàng cường quốc hạng nhất thế giới. Ông không chỉ viết lại lịch sử bóng đá Bồ Đào Nha, còn lấy lòng trung thành và sự không vụ lợi tạo nên một huyền thoại một người độc nhất của bóng đá.
